Çocukluk Çağı Astımı Özeti

Astım, çocukluk çağında sık görülen, havayollarının kronik alerjenlere karşı hassasiyeti ve kronik bir hastalığıdır. Türkiye’deki 10-15 çocuktan biri astımlıdır. Astım tanısı, anlık konan bir tanı değil, hastanın kliniği ve belirli testler ile konulan bir süreçtir. Çoğu astımda alerjiler rol oynasa da, alerjisi olmayan çocuklarda da gelişebilir.

🤔 Risk Faktörleri Nelerdir?

Aşağıdaki durumların varlığı, çocukta astım açısından yüksek risk olduğunu gösterir:

• Şiddetli hırıltı/bronşiolit nedeniyle hastaneye yatma.
• Son 6 ayda 3 kez hırıltı atağı geçirme.
• Ailesel astım hikayesi.
• Atopik dermatit (egzama).
• Rinit (burun akıntısı, tıkanıklığı, iltihabı).
• Hırıltılı solunum (soluk alıp verirken duyulan ıslık sesi).
• Alerji testlerinde pozitiflik saptanması.

🩺 Tanı Nasıl Konulur?

Astım tanısı daha çok klinik ile konulur, ancak aşağıdaki yöntemler de kullanılır:

• Alerji testi.
• 5 yaş üstü çocuklarda solunum fonksiyon testi ve solunum provokasyon testi.

🚨 Astım Atağını Tetikleyenler Nelerdir?

Çocukta astım yatkınlığı varsa, aşağıdaki faktörlerle karşılaşmak astımın kalıcı olma yolunda ilerlemesine neden olabilir. Bu faktörlerden uzak duruldukça astım ataklarının sıklığı azalır. Bronşit-bronşiolit geçiren çocuklara erken dönemde alerji testi yapılmalıdır.

Başlıca tetikleyiciler:

• Alerji testinde saptanan alerjenler (polenler, ev akarları, ev tozu, böcek-hayvan alerjileri).
• Soğuk hava.
• Egzersiz.
• Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları (ÜSYE): ÜSYE genellikle solunum sıkıntısı yaratmaz ancak astım yatkınlığı olan çocukta ÜSYE sonrası hırıltı, nefes darlığı ve uzamış öksürükler görülebilir.
• Kimyasal kokular.
• Hava kirliliği.
• Stres.
• SİGARA DUMANI ⚠️ (Sigara içen kişilerle aynı ortamda bile durmamalıdır.)

💊 Tedavi Yöntemleri

Tedavideki en önemli adım, çocuğun alerjisi olduğu etkenlerden ve yukarıda sayılan tetikleyici faktörlerden uzak durmasıdır.

• Çevresel Önlemler:
• Evde hayvan beslenmemeli.
• Halı, yün, peluş oyuncak, toz ve rutubet olmamalı.
• Sigara dumanından kesinlikle uzak durulmalı.
• Medikal Tedavi:
• Astımın hafif, orta ve ağır olmak üzere çeşitleri vardır ve tedavi modelleri buna göre değişir.
• Tedavi seçenekleri arasında çiğneme hapları, inhaler (solunum yoluyla alınan) tedaviler ve steroid tedaviler yer alabilir.